ARISE, de infrastructuur die alle Nederlandse soorten kent en herkent, staat nu open voor gebruik. Het platform biedt één centrale plek om al het meercellige leven in Nederland te identificeren en te bestuderen.
ARISE is ontwikkeld door Naturalis Biodiversity Center, de Universiteit van Amsterdam, het Westerdijk Fungal Biodiversity Institute en de Universiteit Twente. Door DNA, beelden, geluiden en AI-modellen te combineren, maken we biodiversiteitsdata toegankelijk voor iedereen. Het vormt dan ook een van de grootste en belangrijkste projecten in de tweehonderdjarige geschiedenis van Naturalis.
Samenvattingvan ARISE
Intelligente vogelhuisjes die bijhouden wat de kuikentjes te eten krijgen. Microfoons die diergeluiden op naam helpen brengen. Een DNA-databank die tienduizenden Nederlandse soorten kan herkennen aan hun erfelijk materiaal. Dat allemaal, en nog veel meer, is ARISE (Authoritative and Rapid Identification System for Essential biodiversity information) in de praktijk.
De ARISE-infrastructuur is gebouwd voor een brede doelgroep. Zo is ARISE er voor soortenspecialisten die willen weten of ze een nieuwe soort hebben ontdekt, ecologen die de biodiversiteit in een gebied in kaart willen brengen en computerwetenschappers die slimme AI’s voor soortherkenning bouwen. Via het platform kan iedereen gebruikmaken van de mogelijkheden voor DNA, sensorbeheer en automatische beeld- en geluidsherkenning om Nederlandse soorten te identificeren.
Na jaren van voorbereiding en bouw is de onderzoeksinfrastructuur sinds 11 november 2025 officieel live. Hoewel er achter de schermen continu wordt doorgebouwd en verfijnd, staat het platform nu volledig open voor onderzoek en gebruik.
Bouwsteenvoor meer
Voor Naturalis was de lancering van ARISE een belangrijke mijlpaal. ‘Het is namelijk de eerste stap in onze ambitie om de hele Nederlandse natuur in kaart te hebben’, legt wetenschappelijk directeur prof. dr. Vincent Merckx uit. En dat is hard nodig, want om onze biodiversiteit effectief te kunnen beschermen, is het noodzakelijk om nauwkeurig te weten wat waar leeft. ‘Ons andere werk aan bijvoorbeeld het meten van DNA-sporen in grond, water en lucht, of aan een netwerk voor geautomatiseerde natuurmonitoring, borduurt voort op ARISE.’
Wie werken eraan ARISE?
ARISE is een gezamenlijk project van Naturalis, het Institute for Biodiversity and Ecosystem Dynamics van de UvA, het Westerdijk Fungal Biodiversity Institute en de Universiteit Twente. Het wordt mede betaald vanuit de Nationale Roadmap Grote Wetenschappelijke Infrastructuur van wetenschapsfinancier NWO. Bij Naturalis werken onder meer de onderstaande mensen mee aan ARISE.
Meer informatie
Meer informatie kun je vinden op de website van ARISE. Het laatste nieuws lees je op onze Bluesky en/of LinkedIn-accounts (alleen Engelstalig).
Dit tweetalige artikel in NWO huismagazine Resultaat (januari 2024) geeft een mooie update van waar ARISE toen was.
211 rupsen en 63 spinnen: 'slim vogelhuisje' moet vertellen wat bewoners eten (NOS, mei 2023)
Unieke megaklus - wetenschappers gaan alle planten, dieren, schimmels en algen in Nederland identificeren. Joop Bouma, Trouw, 2020.
'We maken de onzichtbare biodiversiteit zichtbaar'. Irene Faas, New Scientist, 2020.
Deze vogelradar in Artis doet de inzet van vogelaars verbleken. Mark Kruyswijk, Parool, 2021.