Mátyás Bittenbinder

Matyas met adder

Als bioloog en toxicoloog verbonden aan Naturalis en de VU Amsterdam doe ik onderzoek naar de wijze waarop slangengif effect heeft op het menselijk lichaam. Gifslangenbeten veroorzaken een belangrijk gezondheidsprobleem op een wereldwijde schaal, en eisen meer dan 100.000 doden per jaar. Hiermee maak ik deel uit van een internationale groep wetenschappers die proberen een manier te vinden om het aantal doden als gevolg van slangenbeten te verminderen. 

Keywords

Slangengif, Giftige dieren (en planten), Biodiversiteit, Evolutie, Wetenschapscommunicatie

In de
media

Gelukkig krijg ik zo nu en dan de kans om mijn enthousiasme voor planten en dieren met het grote publiek te delen.

Hieronder een selectie van optredens in de media van afgelopen jaar: 

Een artikel op de achterpagina van de krant waarin een journalist van het NRC en ik afrekenen met een hardnekkig slangenfabeltje over tamme wurgslangen die hun baasjes zouden willen opeten. Het artikel is hier terug te lezen. 

Ter gelegenheid van Snakebite Awareness Day werden Freek Vonk en ik door Op1 gevraagd aan tafel aan te schuiven om te vertellen over het probleem van slangenbeten en ons onderzoek naar slangengif. 

Onlangs schreef De Volkskrant over zeeslangen die voor de kust van Australië duikers zouden lastigvallen. Blijkt dat deze ‘aanvallen’ niet meer zijn dan liefdesverklaringen van mannetjes op zoek naar een vrouwtje! De schreef erover en schakelde mij in om een aantal vragen te beantwoorden. 

Eind april kwam EW Magazine met de lijst ’30-onder-30’. Volgens het opinieblad zijn dit de dertig jonge talenten die de toekomst van Nederland gaan bepalen. Deze millennials komen uit allerlei hoeken: van sport en politiek tot bedrijfsleven en de  wetenschap

In het tweede seizoen van De Vooravond mocht ik mezelf de nieuwe Huisbioloog van het talkshowprogramma noemen! Elke 2-3 weken schoof ik aan om te vertellen over bijzondere planten en dieren. 

Samen met Het Klokhuis maakte ik eerder dit jaar een aantal afleveringen over dieren.

Eerder dit jaar maakte ik in samenwerking met de Universiteit van Nederland een college voor hun online collegereeks. Niet geheel toevallig stond dit college geheel in het teken van GIF.

Onderzoek
interesse

“Ik was pas 7 jaar oud toen ik voor het eerst een slang vond in het wild. Ik geloofde mijn ogen niet en was extatisch.”

Tijdens mijn PhD zal ik voornamelijk kijken naar het probleem van slangenbeetvergiftiging. Hiermee zal ik deel uitmaken van een internationale groep van wetenschappers die het doel hebben slangengif beter te begrijpen.

Mijn onderzoek is ingegeven door een fundamentele interesse in giftige dieren. De predator-prooi wapenwedloop die al miljoenen jaren aan de gang is heeft geresulteerd in het feit dat gif meer dan dertig keer onafhankelijk is ontstaan binnen het dierenrijk. Gif is een geraffineerde cocktail van een groot aantal toxines die verlamming kunnen veroorzaken, bloedstollingsfactoren kunnen nabootsen en interne organen kunnen beïnvloeden.

Milking an African puff adder

Belangrijke
publicaties

 

  1. Bittenbinder, M.A.*, Vonk, F.J.* et al. (2021). A non-lethal method for studying scorpion venom gland transcriptomes, with a review of potentially suitable taxa to which it can be applied. PLOS ONE. doi.org/10.1371/journal.pone.0258712
  2. Jenkins T.P., Bittenbinder, M.A. et al. (2021). Venomous animals and the envenomings they cause in the Middle East and North Africa. PLOS Neglected Tropical Disease (accepted). 
  3. Xie, C. Bittenbinder M.A. et al. (2021). Erythrocyte haemotoxicity profiling of snake venom toxins after nanofractionation. doi.org/10.1016/j.jchromb.2021.122586
  4. Puschhof, J., Post, Y., Beumer, J., Kerkkamp, H.M., Bittenbinder, M.A., et al. (2021). Derivation of snake venom gland organoids for in vitro venom production. Nature Protocols. doi.org/10.1038/s41596-020-00463-
  5. Chunfang X., Albulescu, L. Bittenbinder, M.A. et al. (2020). Neutralizing effects of small molecule inhibitors and metal chelators on coagulopathic Viperinae snake venom toxins. doi.org/10.1101/2020.06.02.129643
  6. Youngman, N.J., Zdenek, C.N., Dobson, J.S., Bittenbinder, M.A. et al. (2018). Mud in the blood: Documentation of novel potent anticoagulant coagulotoxicity in the venoms of the Australian elapid snake genus Denisonia (mud adders) and relative antivenom efficacy. Toxicology Letters. doi.org/10.1016/j.toxlet.2018.11.015
  7. Bittenbinder, M.A., et al. (2019). Differential destructive (non-clotting) fibrinogenolytic activity in Afro-Asian elapid snake venoms and the links to defensive hooding behavior. Toxicology in Vitro, 60. doi.org/ 10.1016/j.tiv.2019.05.026
  8. Bittenbinder, M.A. et al. (2018). Coagulotoxic cobras: Clinical implications of strong anticoagulant actions of African spitting Naja venoms not neutralized by antivenom but are by LY315920 (varespladib). Toxins, 10 (516). doi.org/10.3390/toxins10120516
  9. Kok P.J.R., Bittenbinder M. A. et al. (2018). Integrative taxonomy of the gymnophthalmid lizard Neusticurus rudis Boulenger, 1900 identifies a new species in the eastern Pantepui region, north-eastern South America, Journal of Natural History 52: 1029-1066. doi.org/10.1080/00222933.2018.1439541

Onderwijs
activiteiten

Presenteren

Of het nu een groep wetenschappers is waartegen je praat, of groep 3-4 van de basisschool, de natuur fascineert eenieder van jong tot oud. Mensen verrassen en boeien met een bijzonder verhaal over de natuur is mijn allergrootste passie. 

Regelmatig vertel ik over mijn onderzoek, het probleem van slangenbeten en tal van andere onderwerpen die met de natuur te maken hebben. Dit doe ik op radio, tv en in kranten en tijdschriften maar ook op het podium. 

Lezingen geef ik op alle niveaus, van wetenschappelijke conferenties tot basisschoolklassen, elk op een andere manier interessant en uitdagend. Zo mocht ik lesgegeven aan kinderen op scholen in de outback van Australië, sprak ik voor 1100 leerlingen van een gymnasium en heb ik zelfs een keer de koning mogen toespreken.